კარიესის დიაგნოსტიკა რენტგენის გარეშე: რა არის შესაძლებელი?
ბევრ შემთხვევაში კარიესის დადგენა რენტგენის გარეშეც შეიძლება. სტომატოლოგი ყურადღებით ათვალიერებს კბილებს და დამატებით შეუძლია მათი სინათლით გაშუქება, მაგალითად DIAGNOcam-ით. თუმცა რენტგენის სურათს ეს ყოველთვის სრულად ვერ ცვლის.
ავტორი: Stela Lobzhanidze, ექიმი-სტომატოლოგი, ვენა-მაიდლინგი
გამოქვეყნდა

მთავარი მოკლედ
- კარიესს სტომატოლოგი უმეტესად კბილების ყურადღებით გასინჯვისას ამჩნევს.
- ტრანსილუმინაციისას კბილს სინათლით აშუქებენ და რენტგენის სხივები არ გამოიყენება.
- სინათლეზე დაფუძნებული აპარატები ავსებს გასინჯვას, მაგრამ ზოგჯერ მინანქრის ადრეულ კარიესს ვერ ამჩნევს.
- კბილის რენტგენის დასხივების დოზა ძალიან მცირეა და მას მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში აკეთებენ.
- საჭიროა თუ არა დამატებით რენტგენი, თქვენი სტომატოლოგი თითოეულ შემთხვევაში ცალკე წყვეტს.
შეუძლია თუ არა სტომატოლოგს კარიესის აღმოჩენა რენტგენის გარეშე?
დიახ, ხშირად შეუძლია. სტომატოლოგი კარიესს ჩვეულებრივ კბილების ყურადღებით გასინჯვით ადგენს. ადრეული კარიესი მინანქარზე უხეში თეთრი ან მოყავისფრო ლაქების სახით ჩანს.
უფრო რთულია კბილებს შორის და ძველი ბჟენების ქვეშ. იქ კარიესი შეუიარაღებელი თვალით თითქმის არ ჩანს. ამიტომ იყენებენ დამხმარე საშუალებებს, მაგალითად სინათლეს ან რენტგენს.
დასაწყისში კარიესი არ გტკივათ. ტკივილი ჩვეულებრივ მაშინ ჩნდება, როცა ის დენტინს აღწევს. ამიტომ სტომატოლოგმა შეიძლება აღმოაჩინოს კარიესი, რომელსაც თქვენ ჯერ ვერ გრძნობთ.
რა ალტერნატივები არსებობს რენტგენის ნაცვლად კარიესის დიაგნოსტიკისთვის?
გასინჯვის გარდა, არსებობს მეთოდები, რომლებიც სინათლით მუშაობს:
- ტრანსილუმინაცია: კბილს სინათლით, ხშირად ახლო ინფრაწითელი სინათლით, აშუქებენ. ასე, უპირველეს ყოვლისა, კბილებს შორის კარიესი ჩანს.
- ციფრული ტრანსილუმინაცია კამერით: გამოსახულება პირდაპირ ეკრანზე ჩანს. ამის მაგალითია DIAGNOcam.
- ოპტიკური კოჰერენტული ტომოგრაფია (OCT): კვლევებში ის ადრეულ კარიესს უფრო საიმედოდ ავლენს, მაგრამ სტომატოლოგიურ კლინიკებში ჯერ თითქმის არ გამოიყენება.
ტრანსილუმინაციისას რენტგენის სხივები არ გამოიყენება. ამიტომ გამოკვლევის გამეორება იმდენჯერ შეიძლება, რამდენჯერაც საჭიროა, მაგალითად დაწყებული კარიესის დასაკვირვებლად.
უფრო ზუსტია თუ არა დიაგნოსტიკა სინათლით ან კამერით, ვიდრე რენტგენით?
არა აუცილებლად. მიუნხენის უნივერსიტეტის კვლევაში კბილებს შორის კარიესის დროს გაშუქებისა და რენტგენის შედეგები ძალიან კარგად ემთხვეოდა ერთმანეთს.
Cochrane-ის 2021 წლის მიმოხილვა უფრო ფრთხილ დასკვნას აკეთებს. ახლო ინფრაწითელი ან ოპტიკურ-ბოჭკოვანი სინათლის აპარატები მინანქრის ადრეული კარიესის ნაწილს ვერ ამჩნევს. გარდა ამისა, მტკიცებულებები სუსტია, რადგან ბევრი კვლევა ამოღებულ კბილებზე ჩატარდა.
ამიტომ სპეციალისტები ამ აპარატებს გასინჯვის დამატებად მიიჩნევენ და არა მის შემცვლელად. გაშუქებას ღრმა კარიესის დროსაც აქვს შეზღუდვა: კბილის ნერვი გამოსახულებაზე არ ჩანს. ამიტომ ვერ შეფასდება, რამდენად ახლოს მივიდა კარიესი ნერვთან.
საშიშია თუ არა რენტგენი სტომატოლოგთან?
კბილის ერთი რენტგენის დასხივების დოზა ძალიან მცირეა. ავსტრიის ჯანმრთელობის პორტალის მიხედვით, ის დაახლოებით 0,01 მილიზივერტია. ავსტრიაში ბუნებრივი რადიაციული ფონი წელიწადში საშუალოდ 2,8 მილიზივერტს შეადგენს.
მცირე დოზაც კი სრულიად ურისკო არ არის. თუმცა ფრთხილი გამოყენებისას სარგებელი აშკარად აღემატება რისკს. ავსტრიაში ყოველი რენტგენი წინასწარ სამედიცინოდ უნდა იყოს დასაბუთებული. ექიმები სარგებელსა და რისკს აწონ-დაწონიან და ამოწმებენ, ხომ არ არსებობს მეთოდი დასხივების გარეშე.
კბილის რენტგენი, როგორც წესი, ორსულობის დროსაც შეიძლება, რადგან მუცელი და მენჯი პირდაპირ არ სხივდება. მაინც ყოველთვის უთხარით ექიმს, თუ ორსულად ხართ ან შეიძლება იყოთ.
რამდენად ხშირად უნდა გაიკეთოთ კბილის რენტგენი?
ყველასთვის ერთიანი გრაფიკი არ არსებობს. სურათს მხოლოდ მაშინ იღებენ, როცა ის დიაგნოსტიკისთვის ან მკურნალობისთვის მართლაც საჭიროა.
რენტგენი გვეხმარება, მაგალითად, შევაფასოთ, რამდენად ღრმადაა კარიესი, კბილებს შორისაა თუ ძველი ბჟენის ქვეშ წარმოიქმნა.
თამამად იკითხეთ, რატომ იგეგმება რენტგენი. თქვენი სტომატოლოგი აგიხსნით მის სარგებელს და გეტყვით, საკმარისია თუ არა თქვენს შემთხვევაში სინათლით გაშუქება.
სად შეიძლება ვენაში კარიესის დიაგნოსტიკა რენტგენის გარეშე?
ჩვენს კლინიკაში, ვენის 1120 უბანში (მაიდლინგი), გვაქვს DIAGNOcam. ის კბილს სინათლით აშუქებს და კარიესს, განსაკუთრებით კბილებს შორის, რენტგენის სხივების გარეშე აჩენს. გამოსახულებებს პირდაპირ ეკრანზე ხედავთ.
მეთოდი განსაკუთრებით შესაფერისია ბავშვებისთვის, ორსულებისთვის და ყველასთვის, ვისაც დასხივების თავიდან აცილება სურს. თუ დამატებით რენტგენიც საჭიროა, ამას წინასწარ განვიხილავთ თქვენთან.
გირჩევთ, წელიწადში ორჯერ გაიაროთ შემოწმება. ყოველი მკურნალობის წინ ხარჯთაღრიცხვას იღებთ. ჩაწერა შეგიძლიათ ონლაინ stelladent.termin365.at-ზე ან ტელეფონით: +43 1 813 31 23.
მობრძანდით კლინიკაში, თუ:
- კბილზე თეთრ ან მოყავისფრო ლაქებს ამჩნევთ
- კბილი მგრძნობიარედ რეაგირებს ცივზე ან ტკბილზე
- ბოლო შემოწმებიდან დიდი დრო გავიდა
- არ ხართ დარწმუნებული, საჭიროა თუ არა დაგეგმილი რენტგენი
ვიზიტის დაჯავშნა
დაჯავშნეთ ვიზიტი ონლაინ ან დაგვირეკეთ.
წყაროები
- Gesundheitsportal (gesundheit.gv.at) – Karies: Was ist das?
- Gesundheitsportal (gesundheit.gv.at) – Strahlenanwendung in der Medizin
- Cochrane Database of Systematic Reviews (Macey et al. 2021) – Transillumination and optical coherence tomography for the detection and diagnosis of enamel caries
- Zahnärztliche Mitteilungen (zm) – Leuchten statt Strahlen
- Zahnärztekammer Niederösterreich – PatientInnen-Information Zahnröntgen
- Zahnärztekammer Kärnten – Leitfaden: Schwangerschaft und Röntgenuntersuchungen
- gesundheitsinformation.de (IQWiG) – Karies
სტატია მხოლოდ ზოგადი ინფორმაციისთვისაა და არ ცვლის სტომატოლოგის გასინჯვას ან კონსულტაციას.


