Aftlar ve ağızdaki yaralar

Aftlar, ağız mukozasında beyazımsı bir tabaka ve kırmızı bir kenarla görülen küçük, ağrılı iltihaplardır. Bulaşıcı değildir ve genellikle bir iki hafta içinde kendiliğinden iyileşir. İyileşmeyen bir yara mutlaka muayene edilmelidir.

Yazar: Stela Lobzhanidze, diş hekimi, Viyana-Meidling
Yayın tarihi:

Kısaca önemli bilgiler

  • Aftlar ağızdaki en sık değişikliklerden biridir ve genellikle zararsızdır.
  • Bulaşıcı değildir ve dudak uçuğundan farklıdır.
  • Olası tetikleyiciler küçük yaralanmalar, stres, demir veya B12 vitamini eksikliği ve bazı diş macunlarıdır.
  • Yumuşak diş fırçası, hafif yiyecekler ve eczaneden alınan jeller şikâyetleri hafifletir.
  • Yara iyileşmiyorsa, çok büyükse veya hiç ağrımıyorsa muayene edilmelidir.

Aft nedir ve nasıl oluşur?

Aftlar ağızda yuvarlak veya oval yaralardır. Ortaları beyazımsı bir tabakayla kaplı, kenarları kırmızıdır. Yanaklarda, dudakların iç yüzünde, dilde, damakta veya diş etinde görülebilir.

Çoğu zaman önce karıncalanma veya yanma hissedilir. Ardından yara özellikle yemek yerken, içerken ve konuşurken ağrır. En sık görülenler yaklaşık mercimek büyüklüğündeki küçük aftlardır. Büyük ve derin aftlar daha nadirdir. Bunların iyileşmesi haftalar sürebilir ve iz kalabilir.

Aftların neden oluştuğu tam olarak bilinmiyor. Uzmanlar bazı ailelerde daha sık görüldüğü için kalıtsal bir yatkınlıktan şüpheleniyor.

Aft bulaşıcı mıdır ve ne kadar sürer?

Hayır, aftlar bulaşıcı değildir. Dudakların üzerinde veya çevresinde çıkan uçuktan farklıdır.

Küçük aftlar genellikle tedavi olmadan bir iki hafta içinde iyileşir. Bazı kişilerde tekrar tekrar, çoğu zaman yılda birkaç kez görülür. Birçok kişide bu yatkınlık yetişkinlikte azalır.

Stres veya vitamin eksikliği aft yapar mı?

Evet, ikisi de olası tetikleyiciler arasında sayılır. Sık sayılanlar şunlardır:

  • stres, yorgunluk ve kaygı
  • hormon dalgalanmaları
  • demir veya B12 vitamini eksikliği
  • yanağı ısırmak veya sıcak yiyecekler gibi küçük yaralanmalar
  • sodyum lauril sülfat içeren diş macunları
  • bazı ilaçlar

Ancak birçok kişide belirgin bir neden bulunamaz. Nadiren kronik iltihaplı bağırsak hastalıkları veya çölyak gibi hastalıklar söz konusudur. Bu durumda çoğu zaman çok sayıda aft veya başka şikâyetler olur.

Diş teli veya protez yara yapar mı?

Evet. İyi oturmayan bir protez, diş teli, pürüzlü bir dolgu veya keskin bir diş kenarı mukozayı sürekli tahriş edebilir. Böylece vuruklar ve yaralar oluşur.

Yara hep aynı yerde çıkıyorsa protezin veya diş telinin oturuşunu ve olası keskin kenarları diş hekiminde kontrol ettirin.

Afta ne iyi gelir?

Aftları hemen yok eden bir çare yoktur. Ancak ağrıyı hafifletebilir ve mukozayı koruyabilirsiniz:

  • Yumuşak bir diş fırçasıyla nazikçe fırçalayın.
  • Sodyum lauril sülfat içermeyen bir diş macunu ve alkolsüz gargara kullanın.
  • Yumuşak, hafif yiyecekler yiyin; acı, ekşi, tuzlu ve sert, çıtır yiyeceklerden kaçının.
  • Serin içecekleri tercihen pipetle için; çok sıcak veya ekşi içeceklerden kaçının.
  • Ilık tuzlu suyla çalkalayın ve sonra tükürün.

Eczanelerde ağrı kesici ve iltihap giderici jeller, spreyler ve gargaralar vardır. Orada danışın. Sık tekrarlayan veya ağır aftlarda doktor tedavisi gerekebilir.

Ağızdaki bir yara ne zaman uyarı işaretidir?

Ağızdaki yaraların çoğu zararsızdır. Ancak uzun süre iyileşmeyen bir yara nadiren ağız kanserinin belirtisi olabilir. Yaklaşık iki hafta sonra düzelmiyorsa, en geç üç hafta sonra muayene ettirin.

Çok büyük, çok sayıda veya ağrısız yaralar da muayene edilmelidir. Aynı şey ek olarak ateş, şiş lenf bezleri, eklem ağrısı veya mide-bağırsak şikâyetleri varsa da geçerlidir. Diş hekiminize, aile hekiminize, bir cildiye veya KBB uzmanına başvurabilirsiniz.

Viyana'daki diş muayenehanesi size nasıl yardımcı olur?

Viyana 1120 Meidling'deki muayenehanemizde ağızdaki yaraları muayene sırasında dikkatle inceliyoruz. Protezin, dolguların veya keskin kenarların mukozayı tahriş edip etmediğini de kontrol ediyoruz. Düzenli kontroller değişiklikleri erken fark etmeye yardımcı olur.

gesund.bund.de'ye göre ağır vakalarda lazer tedavisi bir seçenek olabilir. Muayenehanemizde dental lazer kullanılıyor. Lazer tedavisinin sizin için uygun olup olmadığını önceden değerlendiririz.

Randevuyu +43 1 813 31 23 numaralı telefondan veya stelladent.termin365.at üzerinden online alabilirsiniz.

Şu durumlarda muayeneye gelin:

  • bir yara yaklaşık iki hafta sonra iyileşmemişse
  • bir aft çok büyükse, kanıyorsa ya da daha çok ağrıyıp kızarıyorsa
  • çok sayıda aftınız varsa veya sürekli tekrarlıyorsa
  • ağzınızdaki bir yer ağrımıyor ama geçmiyorsa
  • protez veya diş teli sürekli vuruk yapıyorsa

Randevu Al

Online randevu alın veya bizi arayın.

(01) 813 31 23

Kaynaklar

  1. gesundheit.gv.at – Aphthen
  2. gesund.bund.de – Aphthen
  3. NHS – Mouth ulcers
  4. gesundheit.gv.at – Stomatitis: Entzündung der Mundschleimhaut
  5. NHS – Symptoms of mouth cancer

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; diş hekimi muayenesinin veya danışmanlığının yerini tutmaz.

Diğer rehber yazıları