კბილებისთვის სასარგებლო წახემსება: რა ჩავდოთ საჭმლის ყუთში?
კბილებისთვის სასარგებლო წახემსება შედგება მთლიანმარცვლოვანი პურის, ახალი ბოსტნეულისა და ხილის, ცოტა შაქრის შემცველი რძის პროდუქტებისგან, სასმელად კი წყლისა ან უშაქრო ჩაისგან. კბილებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია, დღის განმავლობაში რამდენად ხშირად ხვდება შაქარი პირში. ამიტომ ტკბილეული უმჯობესია ჭამის დროს მიირთვათ და არა შუალედებში.
ავტორი: Stela Lobzhanidze, ექიმი-სტომატოლოგი, ვენა-მაიდლინგი
გამოქვეყნდა

მთავარი მოკლედ
- შაქარი კარიესის მთავარი გამომწვევია; უპირველესად მნიშვნელოვანია, რამდენად ხშირად ჭამს ან სვამს ბავშვი ტკბილს.
- კარგი წახემსება შეიცავს მთლიანმარცვლოვან პურს, ბოსტნეულს, ახალ ხილს და ცოტა შაქრის შემცველ რძის პროდუქტს.
- მთლიანი ხილი კბილებისთვის ნაკლებად პრობლემურია, ვიდრე წვენი, სმუზი ან ხილის პიურე პაკეტებში.
- წყურვილს საუკეთესოდ იკლავს ონკანის წყალი, მინერალური წყალი და უშაქრო ხილის ჩაი.
- ტკბილეული და ჩირი უმჯობესია ჭამის დროს მიირთვათ და არა შესვენებაზე.
რატომ არის წახემსება მნიშვნელოვანი კბილებისთვის?
შაქარი კარიესის მთავარი გამომწვევია. კბილებისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ მისი რაოდენობა, არამედ ისიც, რამდენად ხშირად მოქმედებს მათზე შაქარი და მჟავა.
ბავშვი, რომელიც მთელი დღის განმავლობაში ისევ და ისევ ხემსობს ან ტკბილ სასმელებს წრუპავს, კბილებს უფრო მეტად ტვირთავს, ვიდრე ერთი მოკლე ტკბილი ჭამისას. ამიტომ წახემსება საბავშვო ბაღში ან სკოლაში კარგი შესაძლებლობაა, კბილებს შაქრისგან შესვენება მივცეთ.
როგორი წახემსებაა კარგი ბავშვის კბილებისთვის?
დაბალანსებული წახემსება დილისთვის ენერგიას იძლევა და კბილებს უფრთხილდება. ის შეიძლება ასე გამოიყურებოდეს:
- მთლიანმარცვლოვანი პური ან ფუნთუშა უცხიმო ყველით, ლორით ან ხაჭოს პასტით
- უმი ბოსტნეული, როგორიცაა ბულგარული წიწაკა, სტაფილო, პომიდორი ან ბოლოკი
- ახალი ხილი, მაგალითად ვაშლი ან ყურძენი
- იოგურტი, დო ან ხაჭოს კრემი ცოტა შაქრით
- ბოთლი წყლით
ხილი და ბოსტნეული ბავშვისთვის მოსახერხებელ ნაჭრებად ან ჩხირებად დაჭერით. თუ დილით დრო არ გაქვთ, წახემსება წინა საღამოს შეგიძლიათ მოამზადოთ.
ცუდია თუ არა ხილი წასახემსებლად კბილებისთვის?
არა, მთლიანი ხილი კარგი არჩევანია. შაქარი ხილის სტრუქტურაშია მოქცეული, ამიტომ კბილებს ნაკლებად აზიანებს.
სხვაგვარადაა საქმე, როცა ხილს წურავენ ან პიურედ აქცევენ. მაშინ შაქარი თავისუფლდება. ამიტომ ხილის წვენი და სმუზი ე. წ. თავისუფალ შაქრებს მიეკუთვნება, ისევე როგორც დამატებული შაქარი.
ხილის პიურე პაკეტებში მოსახერხებელი ჩანს, მაგრამ ახალი ხილის თანაბარი შემცვლელი არ არის. ის ხშირად შეიცავს შაქარს წვენის კონცენტრატებიდან და ბავშვს ღეჭვა არ უწევს. მიიჩნიეთ ის ტკბილეულად და მიეცით მხოლოდ დროდადრო.
აზიანებს თუ არა კბილებს ჩირი ან მიუსლის ბატონჩიკები?
ჩირი კბილებისთვის უკეთესია ჭამის ნაწილად, მაგალითად მიუსლიში, ვიდრე შუალედური წახემსებისთვის.
მიუსლის ბატონჩიკებზე ღირს შემადგენლობის შემოწმება. თაფლი, სიროფი და დამატებული შაქარი თავისუფალ შაქრებს მიეკუთვნება, რომლებიც კარიესს უწყობს ხელს. ძლიერ დატკბილებული ბატონჩიკები ტკბილეულად მიიჩნიეთ.
რომელი სასმელებია საუკეთესო ბავშვის კბილებისთვის?
წყურვილს საუკეთესოდ იკლავს ონკანის და მინერალური წყალი. კარგი არჩევანია უშაქრო ხილის ჩაიც.
- ლიმონათი, სპორტული სასმელები და გაზავებული სიროფი ხშირად ბევრ შაქარს შეიცავს და წახემსებისთვის არ გამოდგება.
- დამატკბობლები კარგი გამოსავალი არ არის, რადგან ბავშვებს ტკბილ გემოს აჩვევს.
- კოლა, ცივი ჩაი, ენერგეტიკული სასმელები, ასევე მწვანე და შავი ჩაი კოფეინის გამო ბავშვებისთვის არ არის შესაფერისი.
- ხილის წვენი უმჯობესია მხოლოდ მცირე რაოდენობით და ჭამის დროს მისცეთ.
ჩვილებისთვისაც კი სასმელი და საჭმელი არ უნდა დაატკბოთ. ტკბილი სასმელების მუდმივი წრუპვა კბილებისთვის განსაკუთრებით არახელსაყრელია.
რამდენად ხშირად შეუძლია ბავშვს ტკბილეულის ჭამა?
დროდადრო ტკბილი ნორმალურია. მკაცრი აკრძალვები ტკბილეულს ხშირად კიდევ უფრო მიმზიდველს ხდის. მთავარია, რომ ჭამებს შორის ტკბილეულის ჭამა ყოველდღიურ ჩვევად არ იქცეს.
საუკეთესოა, თუ ბავშვი ტკბილს ერთბაშად შეჭამს, პირდაპირ ჭამის დროს ან მის შემდეგ. შუალედური წახემსების შემდეგ კარგია პირის წყლით გამოვლება.
ბრიტანეთის ჯანდაცვის სამსახური NHS ორიენტირად ასახელებს დღეში მაქსიმუმ 19 გრამ თავისუფალ შაქარს 4–6 წლის ბავშვებისთვის და მაქსიმუმ 24 გრამს 7–10 წლის ბავშვებისთვის. ეს დაახლოებით ხუთი-ექვსი ნატეხი შაქარია.
როგორ გეხმარებით ვენაში?
ჩვენს კლინიკაში, ვენის 1120 უბანში (მაიდლინგი), შემოწმებისა და პროფილაქტიკური ვიზიტების დროს გაძლევთ რჩევებს სახლში კბილების მოვლისთვის. ბავშვებში კარიესის პროფილაქტიკისთვის სხვა პროცედურებთან ერთად გთავაზობთ ფტორირებას და ფისურების დალუქვას.
გირჩევთ წელიწადში ორჯერ შემოწმებას. ვიზიტის დაჯავშნა შეგიძლიათ ტელეფონით +43 1 813 31 23 ან ონლაინ stelladent.termin365.at-ზე.
მობრძანდით კლინიკაში, თუ:
- ბავშვის კბილებზე თეთრ, ყავისფერ ან მუქ ლაქებს ამჩნევთ
- ბავშვი ტკბილის, ცივის ან ღეჭვისას ტკივილს უჩივის
- ბოლო შემოწმებიდან ნახევარ წელზე მეტი გავიდა
ვიზიტის დაჯავშნა
დაჯავშნეთ ვიზიტი ონლაინ ან დაგვირეკეთ.
წყაროები
- gesundheit.gv.at – Gesunde Jause von zu Hause
- gesundheit.gv.at – Gesunde Jause: Richtig trinken
- NHS – Sugar: the facts
- BZÄK – Ernährungszahnmedizin und Mundgesundheit
- ÖGK – Gesunde Zähne von A–Z
- Gesundheit Österreich GmbH – Österreichische Zahnstatuserhebung 2023/24: 6- bis 7-jährige Kinder
- Land Oberösterreich, ÖGK – Gesunde Zähne von Anfang an
სტატია მხოლოდ ზოგადი ინფორმაციისთვისაა და არ ცვლის სტომატოლოგის გასინჯვას ან კონსულტაციას.


