კბილების ღრჭენა: როდის გვეხმარება კაპა?

კბილების ღრჭენა, სამედიცინო ენაზე ბრუქსიზმი, დაახლოებით ყოველ მეხუთე ადამიანს აქვს და ხშირად დიდხანს შეუმჩნეველი რჩება. კაპა ძილის დროს კბილებს იცავს, მაგრამ ღრჭენას სამუდამოდ ვერ აქრობს. ამიტომ მნიშვნელოვანია მოდუნებაც და შესაძლო მიზეზების ძიებაც.

ავტორი: Stela Lobzhanidze, ექიმი-სტომატოლოგი, ვენა-მაიდლინგი
გამოქვეყნდა

მთავარი მოკლედ

  • კბილების ღრჭენა და კბენა შეიძლება ღამით ძილის დროს ან დღისით სიფხიზლეში ხდებოდეს.
  • ხშირი მიზეზებია სტრესი, შფოთვა, ძილის დარღვევები, ალკოჰოლი, კოფეინი და მოწევა.
  • მკურნალობის გარეშე ღრჭენამ შეიძლება კბილები, ბჟენები და პროთეზები გაცვითოს და ყბა გადატვირთოს.
  • მყარი ინდივიდუალური კაპა კბილებს იცავს, მაგრამ მხოლოდ მაშინ მოქმედებს, როცა მას ატარებთ.
  • თვითდაკვირვება და მოდუნების ვარჯიშები განსაკუთრებით დღისით კბილების კბენისას გეხმარებათ.

როგორ მიხვდეთ, რომ კბილებს აღრჭიალებთ?

ბევრი ამას თავად ვერ ამჩნევს. ხშირად ღრჭენას პარტნიორი ან მშობლები ისმენენ, ან სტომატოლოგი შემოწმებისას ცვეთის კვალს ხედავს. ამაზე შეიძლება მიუთითებდეს:

  • ღრჭენის ხმა ძილის დროს
  • დაძაბული ან დაღლილი საღეჭი კუნთები, ზოგჯერ კისრის ტკივილიც
  • დილის თავის ტკივილი, ხშირად საფეთქლებში
  • ყბის სახსრის ტკივილი ან პირის გაღების გაძნელება გაღვიძების შემდეგ
  • მგრძნობიარე, გაცვეთილი ან გაბზარული კბილები

რა იწვევს კბილების ღრჭენას?

ხშირად აშკარა მიზეზი არ არსებობს. ყველაზე ხშირ გამომწვევად სტრესი და შფოთვა ითვლება. დღისით კბილების კბენა უფრო ხშირად სამსახურში ან ოჯახში დატვირთვას უკავშირდება.

ძილის დროს ღრჭენას ძილის დარღვევებსა და ძილში სუნთქვის შეჩერებას (აპნოე) უკავშირებენ. როლი შეიძლება ითამაშოს ბევრმა ალკოჰოლმა, კოფეინმა, მოწევამ, ნარკოტიკებმა და ზოგმა წამალმა, მაგალითად ზოგიერთმა ანტიდეპრესანტმა.

რა შედეგები აქვს კბილების ღრჭენას კბილებისა და ყბისთვის?

მუდმივი ხახუნისგან ცვდება მინანქარი და დენტინი. მძიმე შემთხვევაში კბილის გვირგვინი ძლიერ ზიანდება. შეიძლება დაზიანდეს ბჟენები, გვირგვინები და იმპლანტებიც.

გარდა ამისა, ღრჭენამ შეიძლება ხელი შეუწყოს ყბის სახსრის პრობლემებს. სპეციალისტები ამას კრანიომანდიბულურ დისფუნქციას (CMD) უწოდებენ. ტიპურია ტკივილი, ტკაცუნი და პირის გაღების შეზღუდვა.

გვეხმარება თუ არა კაპა კბილების ღრჭენის დროს?

კაპას, ანუ ოკლუზიურ შინას, ინდივიდუალურად ანაბეჭდის მიხედვით ამზადებენ და ჩვეულებრივ ღამით ატარებენ. ის კბილებს ერთმანეთზე ხახუნის საშუალებას არ აძლევს და ამით ცვეთისგან იცავს.

ბრუქსიზმის გერმანული S3 კლინიკური გაიდლაინის თანახმად, კაპამ შეიძლება ძილის დროს ღრჭენა დროებით შეამციროს. თუმცა ხანგრძლივი ეფექტი დადასტურებული არ არის. თუ კაპის ტარებას შეწყვეტთ, ღრჭენა ჩვეულებრივ მალე ბრუნდება.

რეკომენდებულია მყარი კაპები, რომლებიც ერთი ყბის ყველა კბილს ფარავს. რბილი კაპები ღრჭენისთვის არ გამოდგება, რადგან კუნთების აქტივობას შეიძლება ზრდიდეს კიდეც. რამდენ ხანს და რამდენად ხშირად უნდა ატაროთ კაპა, ამას სტომატოლოგი თქვენთან ერთად განიხილავს.

ანაზღაურებს თუ არა კაპას თქვენი სადაზღვევო ფონდი და რა მოცულობით, მის წესებზეა დამოკიდებული. გთხოვთ, ეს ფონდში გაარკვიოთ.

რა შეგიძლიათ თავად გააკეთოთ კბილების ღრჭენის წინააღმდეგ?

განსაკუთრებით დღისით კბილების კბენისას გეხმარებათ, თუ საკუთარ ჩვევებს შეგნებულად აკვირდებით. ღირს ამის ცდა:

  • დღისით შეამჩნიეთ, როდის აჭერთ კბილებს ერთმანეთს, და მოადუნეთ ყბა.
  • ისწავლეთ მოდუნების მეთოდი, მაგალითად პროგრესული კუნთოვანი რელაქსაცია.
  • დაწექით ერთსა და იმავე დროს და ძილის წინ მშვიდი დრო დაუთმეთ საკუთარ თავს.
  • ნაკლები ალკოჰოლი და ყავა დალიეთ და თავი დაანებეთ მოწევას.
  • სანამ ყბა ან კბილები გტკივათ, ნუ ღეჭავთ საღეჭ რეზინს და ძალიან მაგარ საკვებს.
  • ქსოვილში გახვეულმა ცივმა კომპრესმა შეიძლება ყბის ტკივილი შეამსუბუქოს. საჭიროების შემთხვევაში აფთიაქში ჰკითხეთ შესაფერის ტკივილგამაყუჩებელზე.

თუ ღრჭენის უკან ძლიერი სტრესი, შფოთვა ან ძილის პრობლემაა, დაგეხმარებათ თქვენი ოჯახის ექიმიც.

აღრჭიალებენ თუ არა ბავშვებიც კბილებს?

დიახ, კბილების ღრჭენა ბავშვობაშიც გვხვდება. ბავშვებს, რომლებიც კბილებს აღრჭიალებენ, მეტი რისკი აქვთ, რომ ეს ზრდასრულ ასაკშიც გაგრძელდეს. ბავშვებში რისკის ფაქტორად პასიური მოწევა ითვლება.

ღრჭენის საწინააღმდეგო წამლები ბავშვებისთვის რეკომენდებული არ არის. კაპა მხოლოდ მოკლე დროით შეიძლება იყოს განხილული. თუ წუხხართ, ბავშვის კბილები სტომატოლოგს აჩვენეთ.

როგორ დაგეხმარებათ Stella Dent?

რეგულარული შემოწმებისას ჩვენს კლინიკაში, ვენის 1120 უბანში (მაიდლინგი), ყურადღებას ვაქცევთ კბილების ცვეთის კვალს და ყბის ჩივილებს. სტომატოლოგი თქვენთან ერთად განიხილავს, საჭიროა თუ არა კაპა და რა შემდგომი ნაბიჯებია მიზანშეწონილი. ყოველი მკურნალობის წინ ხარჯთაღრიცხვას იღებთ.

ჩაწერა შეგიძლიათ ონლაინ ან ტელეფონით: +43 1 813 31 23.

მობრძანდით კლინიკაში, თუ:

  • თქვენი კბილები გაცვეთილი, მგრძნობიარე ან დაზიანებულია
  • გტკივათ ყბა, სახე ან ყური
  • ვინმე ამჩნევს, რომ ღამით კბილებს აღრჭიალებთ
  • ხშირად იღვიძებთ თავის ტკივილით ან დაძაბული ყბით
  • გაწუხებთ, რომ თქვენი შვილი კბილებს აღრჭიალებს

ვიზიტის დაჯავშნა

დაჯავშნეთ ვიზიტი ონლაინ ან დაგვირეკეთ.

(01) 813 31 23

წყაროები

  1. gesundheit.gv.at – Zähneknirschen (Bruxismus)
  2. DGZMK/DGFDT – S3-Leitlinie Bruxismus (Langversion, Stand 2019)
  3. NHS – Teeth grinding (bruxism)
  4. MedUni Wien – Nächtliches Zähneknirschen kann Kiefergelenke schädigen
  5. Cochrane – Occlusal splints for treating sleep bruxism (tooth grinding)

სტატია მხოლოდ ზოგადი ინფორმაციისთვისაა და არ ცვლის სტომატოლოგის გასინჯვას ან კონსულტაციას.

სხვა სტატიები