Zgrzytanie zębami: kiedy pomaga szyna?

Zgrzytanie zębami, fachowo bruksizm, dotyczy mniej więcej co piątej osoby i często długo pozostaje niezauważone. Szyna chroni zęby podczas snu, ale nie usuwa zgrzytania na stałe. Dlatego ważne są też relaks i szukanie możliwych przyczyn.

Autorka: Stela Lobzhanidze, lekarz dentysta, Wiedeń-Meidling
Opublikowano

Najważniejsze w skrócie

  • Zgrzytanie i zaciskanie zębów może występować w nocy podczas snu lub w ciągu dnia.
  • Częste przyczyny to stres, lęk, zaburzenia snu, alkohol, kofeina i palenie.
  • Nieleczone zgrzytanie może ścierać zęby, wypełnienia i protezy oraz obciążać szczękę.
  • Twarda, indywidualnie dopasowana szyna chroni zęby, ale działa tylko wtedy, gdy ją nosisz.
  • Samoobserwacja i ćwiczenia relaksacyjne pomagają zwłaszcza przy zaciskaniu zębów w ciągu dnia.

Po czym poznać, że zgrzytasz zębami?

Wiele osób samo tego nie zauważa. Często słyszy to partner lub rodzice albo dentysta widzi ślady starcia podczas kontroli. Mogą na to wskazywać takie objawy:

  • odgłosy zgrzytania podczas snu
  • napięte lub zmęczone mięśnie żucia, czasem ból karku
  • poranny ból głowy, często w okolicy skroni
  • ból stawu skroniowo-żuchwowego lub trudność z otwarciem ust po przebudzeniu
  • wrażliwe, starte lub pęknięte zęby

Jakie są przyczyny zgrzytania zębami?

Często nie da się znaleźć jednoznacznej przyczyny. Za najczęstsze czynniki uznaje się stres i lęk. Zaciskanie zębów w ciągu dnia częściej wiąże się z obciążeniem w pracy lub w rodzinie.

Zgrzytanie podczas snu łączy się z zaburzeniami snu i przerwami w oddychaniu w czasie snu (bezdech senny). Rolę mogą odgrywać też duże ilości alkoholu, kofeina, palenie, narkotyki i niektóre leki, na przykład wybrane leki przeciwdepresyjne.

Jakie skutki ma zgrzytanie zębami dla zębów i szczęki?

Ciągłe tarcie ściera szkliwo i zębinę. W ciężkich przypadkach korona zęba zostaje mocno zniszczona. Uszkodzeniu mogą ulec też wypełnienia, korony i implanty.

Zgrzytanie może też przyczyniać się do dolegliwości stawu skroniowo-żuchwowego. Specjaliści nazywają to dysfunkcją czaszkowo-żuchwową (CMD). Typowe są ból, trzaski i ograniczone otwieranie ust.

Czy szyna pomaga na zgrzytanie zębami?

Szynę relaksacyjną, zwaną też szyną okluzyjną, wykonuje się indywidualnie na podstawie wycisku i zwykle nosi w nocy. Zapobiega bezpośredniemu tarciu zębów o siebie i w ten sposób chroni je przed ścieraniem.

Według niemieckich wytycznych S3 dotyczących bruksizmu szyna może przejściowo zmniejszyć zgrzytanie podczas snu. Trwałego efektu jednak nie wykazano. Gdy przestaniesz ją nosić, zgrzytanie zwykle szybko wraca.

Zalecane są twarde szyny pokrywające wszystkie zęby jednej szczęki. Miękkie szyny nie nadają się przy zgrzytaniu, bo mogą nawet zwiększać pracę mięśni. Jak długo i jak często nosić szynę, ustali z Tobą dentysta.

Czy i w jakim zakresie kasa chorych pokrywa koszt szyny, zależy od jej zasad. Zapytaj o to w swojej kasie.

Co możesz zrobić sam przy zgrzytaniu zębami?

Zwłaszcza przy zaciskaniu zębów w ciągu dnia pomaga świadome obserwowanie własnych nawyków. Warto spróbować tych kroków:

  • W ciągu dnia zauważaj, kiedy zaciskasz zęby, i rozluźniaj wtedy szczękę.
  • Naucz się metody relaksacji, na przykład progresywnej relaksacji mięśni.
  • Kładź się spać o stałych porach i daj sobie spokojny czas przed snem.
  • Pij mniej alkoholu i kawy, a z palenia zrezygnuj.
  • Unikaj gumy do żucia i bardzo twardych potraw, dopóki bolą Cię szczęka lub zęby.
  • Zimny okład owinięty w ściereczkę może złagodzić ból szczęki. W razie potrzeby zapytaj w aptece o odpowiedni lek przeciwbólowy.

Jeśli za zgrzytaniem stoi silny stres, lęk lub problem ze snem, pomóc może też lekarz rodzinny.

Czy dzieci też zgrzytają zębami?

Tak, zgrzytanie zębami zdarza się już w dzieciństwie. Dzieci, które zgrzytają, mają większe ryzyko, że będą to robić także jako dorośli. Bierne palenie uważa się u dzieci za czynnik ryzyka.

Leków na zgrzytanie nie zaleca się u dzieci. Szynę można rozważyć najwyżej na krótko. Jeśli coś Cię niepokoi, pokaż zęby dziecka dentyście.

Jak może pomóc Ci Stella Dent?

Podczas regularnych kontroli w naszym gabinecie w Wiedniu (1120 Meidling) zwracamy uwagę na ślady starcia zębów i dolegliwości szczęki. Dentystka omówi z Tobą, czy szyna ma sens i jakie dalsze kroki będą odpowiednie. Przed każdym leczeniem dostajesz kosztorys.

Wizytę umówisz online lub telefonicznie pod numerem +43 1 813 31 23.

Umów wizytę, jeśli:

  • Twoje zęby są starte, wrażliwe lub uszkodzone
  • boli Cię szczęka, twarz lub ucho
  • ktoś zauważa, że w nocy zgrzytasz zębami
  • często budzisz się z bólem głowy lub napiętą szczęką
  • niepokoi Cię, że Twoje dziecko zgrzyta zębami

Umów wizytę

Umów wizytę online lub zadzwoń do nas.

(01) 813 31 23

Źródła

  1. gesundheit.gv.at – Zähneknirschen (Bruxismus)
  2. DGZMK/DGFDT – S3-Leitlinie Bruxismus (Langversion, Stand 2019)
  3. NHS – Teeth grinding (bruxism)
  4. MedUni Wien – Nächtliches Zähneknirschen kann Kiefergelenke schädigen
  5. Cochrane – Occlusal splints for treating sleep bruxism (tooth grinding)

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje badania ani porady stomatologa.

Więcej porad