Skąd się bierze ból zęba i co pomaga?

Ból zęba ma zwykle przyczynę w zębie lub dziąśle, np. próchnicę, stan zapalny albo uszkodzony ząb. Leki przeciwbólowe i proste sposoby pomagają przetrwać do wizyty, ale nie leczą przyczyny. Jeśli ból trwa dłużej niż dwa dni, przyjdź do gabinetu.

Autorka: Stela Lobzhanidze, lekarz dentysta, Wiedeń-Meidling
Opublikowano · zaktualizowano

Najważniejsze w skrócie

  • Częste przyczyny to próchnica, ropień zęba, uszkodzony ząb, luźne wypełnienie i choroby dziąseł.
  • Próchnica na początku zwykle nie boli, ból pojawia się często dopiero później.
  • Do wizyty pomagają leki przeciwbólowe z apteki, miękkie jedzenie i unikanie bardzo gorących, zimnych i słodkich rzeczy.
  • Przyjdź do gabinetu, jeśli ból trwa dłużej niż dwa dni albo leki przeciwbólowe nie pomagają.
  • Jeśli obrzęk utrudnia oddychanie lub połykanie, od razu wezwij pogotowie ratunkowe pod numerem 144.

Jakie są przyczyny bólu zęba?

Ból zęba to sygnał, że coś jest nie tak z zębem lub dziąsłem. Częste przyczyny to:

  • próchnica
  • ropień zęba, czyli nagromadzenie ropy przy zębie lub w dziąśle
  • pęknięty lub uszkodzony ząb
  • luźne lub złamane wypełnienie
  • stan zapalny wokół zęba, który wyrżnął się tylko częściowo, np. zęba mądrości
  • choroby dziąseł

Ból mogą wywołać też zgrzytanie zębami, problemy z aparatem ortodontycznym i nadwrażliwość zębów. Co jest przyczyną, można ustalić tylko podczas badania.

Jak rozpoznać próchnicę?

Bakterie w płytce nazębnej żywią się cukrem i wytwarzają kwasy. Kwasy niszczą twarde tkanki zęba.

Na początku widać tylko białawe lub brązowawe plamy, zwykle bez bólu. Gdy próchnica dotrze do zębiny, ząb staje się wrażliwy, zwłaszcza na zimno i słodycze. Jeśli bakterie dotrą do miazgi, może dojść do jej zapalenia (zapalenie miazgi).

W zależności od stadium stosuje się lakier fluorowy, wypełnienie lub leczenie kanałowe. Czasem ząb trzeba usunąć.

Czym jest ropień zęba?

Przy ropniu przy zębie lub w dziąśle zbiera się ropa. Typowy jest silny ból. Inne możliwe objawy to:

  • zaczerwienienie w jamie ustnej, na twarzy lub żuchwie
  • wrażliwość na gorące lub zimne jedzenie i napoje
  • nieprzyjemny smak w ustach
  • trudności z otwieraniem ust i żuciem
  • spuchnięty policzek lub szczęka
  • gorączka

W gabinecie ropa jest odprowadzana, zwykle w znieczuleniu miejscowym. Potem często potrzebne jest leczenie kanałowe, a czasem usunięcie zęba. Antybiotyki są potrzebne tylko w niektórych przypadkach.

Jaką rolę odgrywają dziąsła?

Zdrowe dziąsła nie krwawią i nie są tkliwe. Przy zapaleniu dziąseł są zwykle zaczerwienione, obrzęknięte i wrażliwe na dotyk. Czasem krwawią podczas szczotkowania.

Przyczyną jest zwykle płytka bakteryjna. Jeśli nie zostanie usunięta, może zmienić się w kamień nazębny. W gabinecie usuwa się płytkę i kamień, także z kieszonek dziąsłowych. Gdy zapalenie postępuje, może rozwinąć się zapalenie przyzębia, które niszczy tkanki utrzymujące ząb.

Co pomaga do czasu wizyty?

Te sposoby mogą złagodzić dolegliwości, zanim dotrzesz do gabinetu:

  • weź lek przeciwbólowy z apteki i nie przekraczaj zalecanej dawki
  • użyj żelu przeciwbólowego do jamy ustnej
  • płucz usta słoną wodą: pół łyżeczki soli na szklankę ciepłej wody, przepłucz i wypluj (nie dla dzieci)
  • jedz miękkie potrawy i nie gryź bolącym zębem
  • używaj miękkiej szczoteczki i nie nitkuj wokół bolącego zęba
  • unikaj bardzo gorących, bardzo zimnych i słodkich potraw, nie pal

Dzieciom poniżej 16 lat nie należy podawać leków przeciwbólowych z kwasem acetylosalicylowym. W aptece doradzą Ci w sprawie leków przeciwbólowych i żeli.

Jeśli ból ustąpi, przyczyna nadal pozostaje. Badanie pokaże, skąd bierze się ból, żeby problem się nie pogłębił.

Kiedy przyjść do gabinetu?

Jeśli ból zęba trwa dłużej niż dwa dni albo leki przeciwbólowe nie pomagają, umów wizytę. Przy obrzęku lub gorączce potrzebujesz szybkiej pomocy.

Jeśli coś Cię boli, najpierw zadzwoń do gabinetu. Zespół ustali z Tobą najbliższy wolny termin. Poza godzinami pracy gabinetu pomoc zapewnia pogotowie stomatologiczne.

Przy obrzęku wokół oka lub na szyi wezwij pogotowie ratunkowe pod numerem 144. Zrób to również wtedy, gdy obrzęk w jamie ustnej lub na szyi utrudnia oddychanie, połykanie lub mówienie. Nie prowadź wtedy samochodu sam.

Jak zapobiegać bólowi zęba?

Przed próchnicą i zapaleniem dziąseł chroni przede wszystkim dobra codzienna higiena jamy ustnej:

  • myj zęby dwa razy dziennie przez co najmniej dwie minuty pastą z fluorem
  • czyść przestrzenie międzyzębowe, np. nicią dentystyczną lub szczoteczkami międzyzębowymi
  • ograniczaj słodkie jedzenie i napoje
  • przychodź regularnie na wizyty kontrolne, także bez dolegliwości

Podczas higienizacji zębów dokładnie usuwa się płytkę i kamień nazębny. Jak często warto robić kontrolę i higienizację, zależy od stanu Twoich zębów. Odstęp najlepiej ustal ze swoją dentystką.

Umów wizytę, jeśli:

  • ból trwa dłużej niż dwa dni
  • leki przeciwbólowe nie pomagają
  • ząb boli przy nagryzaniu
  • dziąsło jest zaczerwienione lub czujesz nieprzyjemny smak w ustach

Natychmiast zgłoś się do dentysty lub na pogotowie stomatologiczne, jeśli:

  • policzek lub szczęka są spuchnięte
  • oprócz bólu zęba masz gorączkę
  • ból jest bardzo silny i podejrzewasz ropień

Poza godzinami pracy gabinetu zadzwoń na pogotowie stomatologiczne: +43 1 512 20 78

Umów wizytę

Umów wizytę online lub zadzwoń do nas.

(01) 813 31 23

Źródła

  1. NHS – Toothache (ból zęba)
  2. NHS – Dental abscess (ropień zęba)
  3. Austriacki portal zdrowia gesundheit.gv.at – Karies (próchnica)
  4. Austriacki portal zdrowia gesundheit.gv.at – Zahnfleischentzündung (zapalenie dziąseł)
  5. Austriacki portal zdrowia gesundheit.gv.at – Notrufnummern & Hotlines (numery alarmowe)

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje badania ani porady stomatologa.

Więcej porad